Heksarelina vs GHRP-6: co wybrać i dla kogo

Zwolennicy peptydów często spierają się, co jest „lepsze” — heksarelina czy GHRP-6. Redakcja proponuje spojrzeć na to inaczej: do jakich zadań te cząsteczki w ogóle badano, co z tego trafiło do medycyny i jakie alternatywy mają dziś realny status regulacyjny.

Jak właściwie stawiać pytanie „co wybrać”

Porównywanie dwóch preparatów ma sens wtedy, gdy oba są legalnymi opcjami leczenia konkretnego stanu. Z heksareliną i GHRP-6 sytuacja jest inna: żadna z nich nie przeszła rejestracji jako lek, więc „wybór” między nimi odbywa się poza systemem medycznym.

W takim razie porównanie „pod względem skuteczności” traci sens. Człowiek nie zna dokładnej zawartości i czystości produktu, nie ma ulotki z przeciwwskazaniami, a lekarz nie może wziąć na siebie odpowiedzialności za stosowanie substancji nieuregulowanej.

Dlatego rozpatrujemy temat z trzech stron: jaki był cel badań każdego peptydu, jakie populacje w nich uczestniczyły i jakie zarejestrowane preparaty o podobnym mechanizmie istnieją dziś.

Takie podejście pomaga odpowiedzieć na prawdziwe pytanie, które zwykle kryje się za „co wybrać”: czy istnieje bezpieczny i legalny sposób osiągnięcia pożądanego rezultatu.

Do czego badano GHRP-6

Po opisie w 1984 roku GHRP-6 stał się przede wszystkim narzędziem nauki podstawowej. Za jego pomocą badano regulację wydzielania hormonu wzrostu, co ostatecznie doprowadziło do odkrycia receptora GHS-R1a i hormonu greliny.

W endokrynologii klinicznej GHRP-6 stosowano w protokołach badawczych jako test stymulacyjny, w szczególności w połączeniu z GHRH, do oceny rezerwy hormonu wzrostu w przysadce. To połączenie dawało bardzo silną odpowiedź u osób zdrowych i słabą przy uszkodzeniu przysadki.

Dzięki wyraźnemu wpływowi na apetyt GHRP-6 badano także w modelach eksperymentalnych jako potencjalny środek przeciw wyniszczeniu. Prace te nie doprowadziły jednak do zarejestrowanego wskazania.

Tak więc głównymi „użytkownikami” GHRP-6 w nauce są badacze osi GH, a nie pacjenci z określoną chorobą. Dla osoby zdrowej szukającej efektu sportowego danych klinicznych faktycznie nie ma.

Do czego badano heksarelinę

Heksarelinę opracowywano jako silniejszy i stabilniejszy sekretagog. Ghigo i współautorzy (1994) wykazali, że stymuluje ona wyrzut GH przy różnych drogach podania, co czyniło ją obiecującym kandydatem na środek diagnostyczny lub leczniczy.

Dalsze badania ujawniły ograniczenia: przy długotrwałym stosowaniu odpowiedź GH słabła, a uboczna stymulacja kortyzolu i prolaktyny była wyraźniejsza, niżby chciano. Obniżyło to zainteresowanie heksareliną jako środkiem długotrwałej terapii.

Natomiast odkrycie wiązania z receptorem CD36 (Bodart i współautorzy, 2002) skierowało badania w stronę kardiologii. Efekty kardioprotekcyjne badano głównie na zwierzętach, a dane u ludzi ograniczają się do małych prób.

Zatem dla heksareliny nie ma grupy pacjentów, dla której udowodniono przewagę nad standardowym leczeniem. Jej miejsce to farmakologia eksperymentalna.

Zatwierdzone alternatywy o podobnym mechanizmie

Nauka o mimetykach greliny nie zatrzymała się na heksapeptydach. Kolejne pokolenie to cząsteczki niepeptydowe, które można przyjmować doustnie i które przeszły pełne badania kliniczne.

Makimorelina to doustny agonista receptora greliny, zatwierdzony przez FDA w 2017 roku jako test diagnostyczny do wykrywania niedoboru hormonu wzrostu u dorosłych. Jego dokładność porównywano ze standardowym testem tolerancji insuliny (Garcia i współautorzy, 2018).

Anamorelina to inny doustny mimetyk greliny, badany w kacheksji nowotworowej w randomizowanych badaniach fazy III ROMANA (Temel i współautorzy, 2016). W Japonii jest zatwierdzona do leczenia kacheksji w niektórych rodzajach raka.

Te przykłady pokazują, że medycyna wykorzystuje mechanizm zawarty w GHRP-6 i heksarelinie, ale w cząsteczkach o przewidywalnej farmakokinetyce, kontrolowanej jakości i jasnych wskazaniach.

Komu te peptydy na pewno nie odpowiadają

Sportowcom podlegającym kontroli antydopingowej: heksarelina, GHRP-6 i inne sekretagogi hormonu wzrostu są wprost wymienione w sekcji S2 Listy Zakazów WADA i zakazane stale.

Osobom z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, ponieważ podwyższenie hormonu wzrostu i IGF-1 może pogarszać wrażliwość na insulinę. Dla GHRP-6 dochodzi do tego nasilenie apetytu, co utrudnia kontrolę masy ciała.

Osobom z chorobami onkologicznymi w wywiadzie, ze stanami hormonozależnymi, w czasie ciąży i karmienia piersią — ze względu na niezbadany profil bezpieczeństwa i potencjalny wpływ IGF-1 na wzrost tkanek.

Jeśli zaś celem jest poprawa regeneracji, składu ciała czy snu, warto zacząć od udowodnionych narzędzi:

• wystarczający sen 7–9 godzin, ponieważ największy szczyt GH przypada na sen głęboki;
• adekwatna podaż białka i energii;
• ustrukturyzowany trening siłowy i interwałowy;
• badanie u endokrynologa w razie objawów zaburzeń hormonalnych.

Wnioski redakcji

Między heksareliną a GHRP-6 nie ma „właściwego” wyboru dla osoby zdrowej: obie są eksperymentalnymi peptydami bez zatwierdzonych wskazań. Heksarelina jest silniejsza, ale mniej selektywna i szybciej traci efekt; GHRP-6 jest słabszy i silnie podnosi apetyt.

Medycyna ma już zarejestrowane mimetyki greliny — makimorelinę do diagnostyki i anamorelinę do kacheksji — ale przepisuje się je tylko przy jasnych wskazaniach.

Dla sportowców oba heksapeptydy są zakazane, a dla pozostałych ludzi ich stosowanie jest eksperymentem bez kontroli jakości.

Radzimy również przeczytać nasze materiały „Heksarelina czy GHRP-6: na czym polega różnica”, o długoterminowych zagrożeniach GHRP-6 oraz o tym, jak odróżnić dobrej jakości peptyd od podróbki.

Bibliografia

1. Bowers CY, Momany FA, Reynolds GA, Hong A. On the in vitro and in vivo activity of a new synthetic hexapeptide that acts on the pituitary to specifically release growth hormone. Endocrinology. 1984;114(5):1537–1545.
2. Howard AD, Feighner SD, Cully DF, et al. A receptor in pituitary and hypothalamus that functions in growth hormone release. Science. 1996;273(5277):974–977.
3. Kojima M, Hosoda H, Date Y, et al. Ghrelin is a growth-hormone-releasing acylated peptide from stomach. Nature. 1999;402(6762):656–660.
4. Ghigo E, Arvat E, Gianotti L, et al. Growth hormone-releasing activity of hexarelin, a new synthetic hexapeptide, after intravenous, subcutaneous, intranasal, and oral administration in man. J Clin Endocrinol Metab. 1994;78(3):693–698.
5. Bodart V, Febbraio M, Demers A, et al. CD36 mediates the cardiovascular action of growth hormone-releasing peptides in the heart. Circ Res. 2002;90(8):844–849.
6. Garcia JM, Biller BMK, Korbonits M, et al. Macimorelin as a diagnostic test for adult GH deficiency. J Clin Endocrinol Metab. 2018;103(8):3083–3093.
7. Temel JS, Abernethy AP, Currow DC, et al. Anamorelin in patients with non-small-cell lung cancer and cachexia (ROMANA 1 and ROMANA 2): results from two randomised, double-blind, phase 3 trials. Lancet Oncol. 2016;17(4):519–531.
8. World Anti-Doping Agency. The World Anti-Doping Code International Standard: Prohibited List. Montreal: WADA; актуальна редакція.